Zelfstandigenaftrek 2026 fors lager: wat betekent dit voor zzp’ers?

Wat is de zelfstandigenaftrek?

De zelfstandigenaftrek is een fiscale aftrekpost voor ondernemers in de inkomstenbelasting. Als je recht hebt op deze aftrek, mag je een vast bedrag van je winst aftrekken. Daardoor wordt je belastbare winst lager en betaal je minder inkomstenbelasting.

De zelfstandigenaftrek is dus geen bedrag dat je letterlijk terugkrijgt op je rekening. Het is een bedrag dat je van je winst mag aftrekken voordat de belasting wordt berekend.

Een eenvoudig voorbeeld: stel dat je als zzp’er een winst hebt van € 40.000. Als je recht hebt op zelfstandigenaftrek, wordt een deel van die winst fiscaal verlaagd. In 2026 is dat bedrag € 1.200. Je betaalt dan niet over de volledige € 40.000 inkomstenbelasting, maar over een lager bedrag. Het uiteindelijke voordeel hangt af van je totale inkomen, heffingskortingen, andere aftrekposten en de bijdrage Zorgverzekeringswet.

Hoe hoog is de zelfstandigenaftrek in 2026?

In 2026 bedraagt de zelfstandigenaftrek € 1.200. Volgens de Belastingdienst geldt dit bedrag voor ondernemers die ondernemer zijn voor de inkomstenbelasting, voldoen aan het urencriterium en aan het begin van het kalenderjaar nog niet de AOW-leeftijd hebben bereikt. Het belastingvoordeel van de zelfstandigenaftrek wordt in 2026 berekend tegen een tarief van 37,56%.

De daling is dus duidelijk zichtbaar. In 2024 was de zelfstandigenaftrek nog € 3.750. In 2026 is daar nog € 1.200 van over. Dat verschil kan voor zzp’ers merkbaar zijn bij de aangifte inkomstenbelasting.

Waarom gaat de zelfstandigenaftrek omlaag?

De zelfstandigenaftrek wordt al een aantal jaren afgebouwd. De overheid wil hiermee het fiscale verschil tussen zelfstandigen en werknemers kleiner maken. Werknemers hebben vaak minder fiscale aftrekposten, terwijl zelfstandigen jarenlang relatief veel belastingvoordeel konden krijgen via ondernemersaftrekken.

Voor zzp’ers betekent dit dat het fiscale voordeel van zelfstandig ondernemen kleiner wordt. Dat wil niet zeggen dat ondernemen minder aantrekkelijk is, maar wel dat je scherper moet kijken naar je tarieven, kosten, reserveringen en administratie.

Veel ondernemers baseren hun tarief nog op oude berekeningen. Daarin werd vaak gerekend met hogere aftrekposten. Als je dat niet aanpast, kan het zijn dat je netto minder overhoudt dan je verwacht.

Wat betekent de lagere zelfstandigenaftrek voor zzp’ers?

De lagere zelfstandigenaftrek betekent vooral dat je minder bedrag van je winst mag aftrekken. Hierdoor kan je belastbare winst hoger worden. En als je belastbare winst hoger wordt, betaal je meestal ook meer inkomstenbelasting.

In 2025 bedroeg de zelfstandigenaftrek € 2.470. In 2026 is dat € 1.200. Het verschil is € 1.270. Omdat het belastingvoordeel in 2026 wordt berekend tegen 37,56%, kan dit grofweg betekenen dat je ongeveer € 477 minder belastingvoordeel hebt dan in 2025. Dit is een eenvoudige berekening. Het exacte effect verschilt per ondernemer.

Het verschil lijkt misschien niet enorm, maar het komt bovenop andere kosten en veranderingen waar ondernemers mee te maken kunnen krijgen. Denk aan hogere verzekeringskosten, softwarekosten, pensioenopbouw, zakelijke autokosten of minder gunstige voorwaarden bij opdrachten.

Vooral zzp’ers die weinig reserveren voor de inkomstenbelasting kunnen hierdoor verrast worden. Je ontvangt je omzet meestal bruto, maar daar moeten de inkomstenbelasting en bijdrage Zorgverzekeringswet nog vanaf.

Voorbeeldberekening zelfstandigenaftrek 2026

Stel: je hebt als zzp’er in 2026 een winst van € 45.000. Je voldoet aan de voorwaarden voor zelfstandigenaftrek. Dan mag je in 2026 € 1.200 zelfstandigenaftrek toepassen.

Je winst wordt daardoor fiscaal lager. Maar omdat de aftrek in 2026 lager is dan in 2025, blijft er meer belastbare winst over dan voorheen. Hierdoor kan je aangifte inkomstenbelasting hoger uitvallen.

Een belangrijk punt: kijk niet alleen naar de zelfstandigenaftrek. De uiteindelijke belasting hangt ook af van de mkb-winstvrijstelling, eventuele startersaftrek, zakelijke kosten, privé-aftrekposten, heffingskortingen en je totale inkomen.

Daarom is het verstandig om niet pas bij de aangifte te kijken wat je moet betalen. Door gedurende het jaar een voorlopige berekening te maken, weet je beter hoeveel je moet reserveren.

Wanneer heb je recht op zelfstandigenaftrek in 2026?

Je krijgt de zelfstandigenaftrek niet automatisch omdat je bij de Kamer van Koophandel staat ingeschreven. De Belastingdienst kijkt of je ondernemer bent voor de inkomstenbelasting en of je aan de voorwaarden voldoet.

Belangrijke voorwaarden zijn:

• je bent ondernemer voor de inkomstenbelasting
• je voldoet aan het urencriterium van minimaal 1.225 uur per jaar
• je hebt aan het begin van het kalenderjaar nog niet de AOW-leeftijd bereikt
• je winst is voldoende om de aftrek volledig te kunnen gebruiken, behalve in bepaalde startersituaties

Het urencriterium is in de praktijk een belangrijk aandachtspunt. Veel zzp’ers werken hard, maar houden hun uren niet goed bij. Dat kan later problemen geven als de Belastingdienst vragen stelt. Denk niet alleen aan declarabele uren, maar ook aan administratie, offertes maken, reistijd, marketing, scholing en klantcontact.

Zelfstandigenaftrek en startersaftrek in 2026

Ben je starter? Dan kun je mogelijk naast de zelfstandigenaftrek ook recht hebben op startersaftrek. De startersaftrek bedraagt in 2026 € 2.123. Dit bedrag komt bovenop de zelfstandigenaftrek als je aan de voorwaarden voldoet.

Voor startende ondernemers kan dit veel verschil maken. Juist in de eerste jaren zijn kosten vaak hoger en inkomsten soms nog wisselend. De startersaftrek kan dan helpen om de fiscale druk te verlagen.

Let wel op: ook voor de startersaftrek gelden voorwaarden. Je moet onder andere recht hebben op zelfstandigenaftrek en je mag de startersaftrek niet onbeperkt gebruiken. Laat daarom goed controleren of je hier recht op hebt.

Wat kun je als zzp’er doen door de lagere zelfstandigenaftrek?

De zelfstandigenaftrek kun je niet zelf verhogen. Wat je wel kunt doen, is zorgen dat je administratie klopt en dat je geen aftrekposten mist. Juist nu de zelfstandigenaftrek lager wordt, worden andere onderdelen van je administratie belangrijker.

Denk bijvoorbeeld aan zakelijke kosten, investeringen, autokosten, thuiswerkkosten, scholingskosten, software, verzekeringen en pensioenopbouw. Niet alles is zomaar aftrekbaar, maar veel ondernemers laten geld liggen doordat kosten niet goed worden verwerkt.

Ook je tarief verdient aandacht. Als je al jaren hetzelfde uurtarief rekent, terwijl je fiscale voordeel daalt en je kosten stijgen, kan je netto inkomen onder druk komen te staan. Een goed tarief is niet alleen gebaseerd op wat de klant wil betalen, maar ook op wat jij nodig hebt om gezond te ondernemen.

Hoeveel moet je reserveren voor belasting in 2026?

Er is geen vast percentage dat voor iedere zzp’er klopt. Dat hangt af van je winst, aftrekposten, heffingskortingen en persoonlijke situatie. Toch is het verstandig om structureel een deel van je winst apart te zetten voor inkomstenbelasting en bijdrage Zorgverzekeringswet.

Maak je meer winst dan vorig jaar? Dan is het verstandig om je voorlopige aanslag te controleren. Betaal je te weinig vooruit, dan kan je later een hoge aanslag krijgen. Betaal je te veel vooruit, dan zit er mogelijk onnodig geld vast.

Bij Ortaq kijken we graag met je mee naar een realistische reservering. Zo weet je beter waar je aan toe bent en voorkom je dat de belastingaangifte voor onaangename verrassingen zorgt.

Zelfstandigenaftrek 2026 en je administratie

Door de lagere zelfstandigenaftrek wordt een goede administratie nog belangrijker. Je wilt zeker weten dat je winst goed wordt berekend, dat je kosten juist zijn verwerkt en dat je aangifte aansluit op je werkelijke situatie.

Een nette administratie geeft rust. Je weet wat er binnenkomt, wat eruit gaat en hoeveel je ongeveer moet reserveren. Dat maakt ondernemen overzichtelijker.

Voor zzp’ers is dit extra belangrijk, omdat inkomen en belasting vaak sterk kunnen wisselen. De ene maand kan druk zijn, de andere maand rustiger. Door je cijfers goed bij te houden, kun je sneller bijsturen.

Laat je aangifte inkomstenbelasting goed controleren

De zelfstandigenaftrek lijkt op het eerste gezicht eenvoudig, maar in de praktijk hangt veel af van je persoonlijke situatie. Voldoe je aan het urencriterium? Ben je ondernemer voor de inkomstenbelasting? Heb je recht op startersaftrek? Zijn je zakelijke kosten volledig verwerkt? Is je voorlopige aanslag nog passend?

Dat zijn vragen die invloed hebben op wat je uiteindelijk betaalt.

Bij Ortaq helpen we zzp’ers en ondernemers met hun administratie, boekhouding en belastingaangifte. We zorgen dat je administratie goed staat, dat je aangifte zorgvuldig wordt voorbereid en dat je weet waar je financieel aan toe bent.

Zo hoef jij niet alles zelf uit te zoeken en kun je met meer rust ondernemen.

Wil je weten wat hulp bij je boekhouding kost? Bekijk dan ook wat een boekhouder kost of neem direct contact op met Ortaq.